ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೀಮಾ ಖನ್ನಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಿಯೋಜನೆ ಮೇಲೆ ಅವರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಇಸಿಐನೆಟ್ ಎಂದರೇನು?
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ 2026ರ ಜನವರಿ 22ರಂದು ಇಸಿಐನೆಟ್ ಎಂಬ ಸಮಗ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಡಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇಸಿಐನೆಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೀಮಾ ಖನ್ನಾ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ, ‘ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಎನೇಬ್ಲರ್’ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕುರಿತು ಆಯೋಗದೊಳಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಇಆರ್‌ಒಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಆಂತರಿಕ ಆಕ್ಷೇಪ
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೇರ್ಪಡೆ, ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮತ್ತು ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಇಆರ್‌ಒಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಐಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರವೇಶ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಆರ್‌ಒಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಆಯೋಗದೊಳಗೇ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2025ರ ನವೆಂಬರ್ 4ರಂದು ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಸೀಮಾ ಖನ್ನಾ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು, ಐಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಆರ್‌ಒಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಬಾರದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. 2026ರ ಜನವರಿ 2ರಂದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಇದಾದ ಬಳಿಕ 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಅವರು ಇಆರ್‌ಒಗಳು, ಡಿಇಒಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಇಒಗಳಿಗೆ ಇಆರ್‌ಒನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.
ಮನೀಶ್ ಗರ್ಗ್ ಹೆಸರು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹಿರಿಯ ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿರುವ ಮನೀಶ್ ಗರ್ಗ್ ಅವರ ಹೆಸರೂ ಈ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಅವರು ಸೀನಿಯರ್ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಕಮೀಷನರ್ ಆಗಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ಜುಲೈ 28ರಂದು ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗರ್ಗ್ ಅವರು ಆಯೋಗದ ಕೆಲಸ ಹಂಚಿಕೆ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಐಟಿ ವಿಭಾಗದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಆಯುಕ್ತರು ಗರ್ಗ್ ಅವರ ಆದೇಶವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಹಿಂದಿನ ಕೆಲಸ ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ವಿಚಾರವೂ ಈ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.36 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ‘ಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಸ್‌ಕ್ರಿಪೆನ್ಸಿ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಟಿಎಂಸಿ ನಾಯಕ ಅಭಿಷೇಕ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಸೀಮಾ ಖನ್ನಾ ಅವರ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ‘ಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಸ್‌ಕ್ರಿಪೆನ್ಸಿ’ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಂತರಿಕ ಸಂವಹನದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವು ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನು?
ಇಡೀ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಂತಿಮ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯಾರದ್ದು? ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
ಇಆರ್‌ಒಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಐಟಿ ವಿಭಾಗ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸರ್ವರ್ ಲಾಗ್‌ಗಳು, ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರವೇಶ ದಾಖಲೆಗಳು, ಟೈಮ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳು, ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರೆಡೆನ್‌ಶಿಯಲ್‌ಗಳು, ಆಡಿಟ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳು ಯಾವ ಬಳಕೆದಾರರು ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಅಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ಈ ನಡುವೆ, ಇಸಿಐನೆಟ್ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
